مدیرعامل شرکت توسعه فناوری اطلاعات خوارزمی با تشریح ابعاد راهبردی تحول دیجیتال در نظام بانکی کشور، تأکید کرد: آنچه امروز در صنعت بانکداری در حال وقوع است، صرفاً یک نوسازی فناورانه یا بهروزرسانی سامانهها نیست، بلکه یک دگرگونی بنیادین در منطق اداره بانک، ساختار عملیاتی، شیوه ارائه خدمات و نسبت بانک با مشتری، داده و بازار است؛ تحولی که بهتدریج شالوده بانکداری سنتی را به سمت مدلهای هوشمند، یکپارچه و دادهمحور سوق میدهد.
دکتر محمدتقی صالح با اشاره به اینکه تحول دیجیتال دیگر یک انتخاب اختیاری برای بانکها نیست، اظهار کرد: شبکه بانکی کشور در نقطهای ایستاده است که ادامه مسیر با الگوهای سنتی، شعبهمحور و فرآیندهای سنگین و پرهزینه، پاسخگوی الزامات امروز بازار مالی نیست.
وی ادامه داد: سرعت تغییر انتظارات مشتریان، گسترش فناوریهای نوین، رقابت فزاینده میان بازیگران مالی و ضرورت افزایش بهرهوری، بانکها را ناگزیر کرده است تا در ساختارهای خود بازنگری عمیق انجام دهند و به سمت مدلهای نوین بانکداری حرکت کنند.
وی افزود: در گذشته، بخش عمدهای از عملیات بانکی بر پایه مراجعات حضوری، فرآیندهای دستی، تصمیمگیریهای زمانبر و گردشهای اداری پیچیده استوار بود. اما امروز، ماهیت خدمات مالی تغییر کرده و مشتریان انتظار دارند خدمات بانکی در کوتاهترین زمان، با بیشترین دقت، در بسترهای متنوع و با کمترین اصطکاک ممکن ارائه شود. این تغییر انتظارات، بانکها را وادار کرده است تا فناوری اطلاعات را نه بهعنوان یک ابزار پشتیبان، بلکه بهعنوان هسته اصلی ارائه خدمت و خلق ارزش در نظر بگیرند.
مدیرعامل شرکت توسعه فناوری اطلاعات خوارزمی با تأکید بر اینکه تحول دیجیتال بر هر دو بُعد «عملیات» و «خدمت» اثرگذار است، تصریح کرد: در بخش عملیاتی، بانکها با بهرهگیری از فناوریهای نوین میتوانند بسیاری از فرآیندهای تکراری، زمانبر و پرهزینه را خودکارسازی کنند، سامانههای خود را بههم متصل سازند و تصمیمگیری را بر پایه دادههای معتبر و لحظهای انجام دهند. این امر نهتنها به افزایش سرعت و دقت منجر میشود، بلکه زمینه را برای کاهش خطا، ارتقای شفافیت، بهبود نظارت و افزایش بهرهوری سازمانی نیز فراهم میآورد.
به گفته وی، یکی از مهمترین دستاوردهای تحول دیجیتال در شبکه بانکی، تغییر در مدل خدمترسانی است؛ تغییری که بانک را از یک نهاد صرفاً ارائهدهنده خدمات استاندارد و عمومی، به سازمانی چابک، هوشمند و مشتریمحور تبدیل میکند.
صالح در اینباره توضیح داد: مشتری امروز دیگر صرفاً به دنبال انجام یک تراکنش بانکی نیست، بلکه انتظار دارد تجربهای ساده، امن، سریع و شخصیسازیشده از بانک دریافت کند. بنابراین بانک موفق، بانکی است که بتواند خدمت خود را بر اساس نیاز، رفتار، زمان و ترجیح مشتری طراحی و ارائه کند.
وی ادامه داد: اینجاست که داده به یک دارایی راهبردی تبدیل میشود. بانکهایی که بتوانند از دادههای خود بهدرستی بهره ببرند، خواهند توانست رفتار مشتری را بهتر بشناسند، خدمات دقیقتری طراحی کنند، ریسک را هوشمندانهتر مدیریت نمایند و حتی در توسعه محصولات جدید پیشتاز باشند. در واقع، در عصر جدید، مزیت رقابتی بانکها بیش از هر چیز در توان تحلیل، تفسیر و بهکارگیری داده نهفته است.
دکتر صالح با اشاره به نقش فناوری اطلاعات در بازتعریف منطق کسبوکار بانکها خاطرنشان کرد: تحول دیجیتال فقط ابزارهای خدمترسانی را تغییر نمیدهد، بلکه منطق درآمدزایی بانک را نیز دگرگون میکند. در ساختار سنتی، بخش مهمی از درآمد بانکها بر پایه الگوهای محدود و کلاسیک شکل میگرفت، اما امروز با گسترش بانکداری دیجیتال، بانکداری باز، APIها، همکاری با فینتکها و شکلگیری زیستبومهای مالی، مسیرهای تازهای برای خلق ارزش و توسعه درآمد پدید آمده است. این تغییر، بانک را از یک نهاد بسته و درونگرا به یک بازیگر فعال در شبکهای از خدمات و همکاریهای مالی بدل میکند.
وی افزود: در چنین فضایی، بانکها باید از نگاه جزیرهای فاصله بگیرند و به سمت معماریهای پلتفرمی و یکپارچه حرکت کنند. همکاری با کسبوکارهای فناور، شرکتهای دانشبنیان و بازیگران نوآور حوزه مالی، دیگر یک امتیاز جانبی نیست، بلکه بخشی از راهبرد بقا و رشد بانکهاست. بانک آینده، بانکی است که بتواند در یک اکوسیستم پویا و متصل، نقش محوری ایفا کند و بهجای مقاومت در برابر تغییر، از آن برای توسعه ظرفیتهای خود بهره ببرد.
مدیرعامل شرکت توسعه فناوری اطلاعات خوارزمی همچنین امنیت، تابآوری و حکمرانی داده را از الزامات جدی تحول دیجیتال در بانکداری دانست و اظهار کرد: هرچه وابستگی خدمات بانکی به بسترهای دیجیتال بیشتر میشود، موضوع امنیت سایبری، حفاظت از دادهها، پایداری سرویس، تداوم کسبوکار و اعتماد عمومی نیز اهمیت مضاعف پیدا میکند. بنابراین تحول دیجیتال زمانی موفق خواهد بود که در کنار سرعت و سهولت، امنیت، شفافیت و قابلیت اتکای زیرساختی را نیز تضمین کند.
وی تصریح کرد: بانکداری دیجیتال بدون حکمرانی داده، بدون چارچوبهای امنیتی بهروز و بدون فرهنگ سازمانی متناسب با تحول، نمیتواند به نتایج پایدار منجر شود. از اینرو، بانکها باید همزمان با توسعه فناوری، در آموزش نیروی انسانی، بازآموزی مدیران، بازطراحی فرآیندها و تقویت نظام تصمیمسازی نیز سرمایهگذاری کنند. تحول دیجیتال یک پروژه صرفاً فنی نیست؛ یک پروژه راهبردی، سازمانی و فرهنگی است که همه سطوح بانک را دربر میگیرد.
صالح با بیان اینکه آینده بانکداری کشور به میزان آمادگی بانکها برای پذیرش این تحول وابسته است، گفت: بانکهایی که امروز بتوانند خود را با منطق جدید رقابت در بازار مالی تطبیق دهند، در آینده از جایگاه برتر برخوردار خواهند بود. اما بانکهایی که همچنان بر الگوهای سنتی، کند و پرهزینه اصرار بورزند، بهتدریج از چرخه رقابت فاصله خواهند گرفت. به همین دلیل، تحول دیجیتال را باید یک ضرورت راهبردی برای بقا، رشد و رقابتپذیری نظام بانکی دانست.
وی در پایان تأکید کرد: آنچه امروز پیشروی شبکه بانکی کشور قرار دارد، صرفاً عبور از یک نسل فناوری به نسل دیگر نیست، بلکه بازتعریف جایگاه بانک در اقتصاد دیجیتال است. بانکی که بتواند بهدرستی از ظرفیتهای فناوری اطلاعات، داده، هوش مصنوعی و زیرساختهای دیجیتال بهره ببرد، نهتنها در ارائه خدمات موفقتر خواهد بود، بلکه میتواند نقشی فعالتر، هوشمندتر و اثربخشتر در توسعه اقتصادی کشور ایفا کند. از این منظر، تحول دیجیتال را باید شالوده بازآفرینی بانکداری در عصر جدید دانست.
